Phân tích giá xăng dầu tuần 19/03: Brent vọt từ 94 lên 109 USD — Eo biển Hormuz tê liệt và FOMC hawkish dồn áp lực tăng giá kỳ 21/03

Tuần giao dịch 13–19/03/2026 đi vào lịch sử thị trường năng lượng với đợt tăng giá dầu mạnh nhất kể từ đầu năm. Dầu Brent bứt phá từ vùng 94 USD/thùng (đầu tháng 3) lên đỉnh 108,78 USD/thùng vào ngày 18/03, trước khi điều chỉnh nhẹ về 106,10 USD/thùng sau cú sốc FOMC hawkish đêm 18–19/03. Tại trong nước, giá bán lẻ xăng dầu vẫn neo ổn định từ kỳ điều chỉnh ngày 14/03, với RON95-III giữ ở mức 25.570 đồng/lít — song với dầu thô thế giới đang leo thang và đồng USD bật mạnh trên 101 điểm DXY, áp lực tăng giá trong kỳ điều chỉnh ngày 21/03/2026 đang được đánh giá là rất đáng kể.

Diễn biến giá xăng dầu trong nước tuần qua

Trong tuần qua, kỳ điều chỉnh giá xăng dầu ngày 14/03/2026 đã được triển khai theo đúng lịch điều hành, duy trì giá bán lẻ ổn định tương đối giữa bối cảnh dầu thô thế giới đang leo thang nhanh. Đây là kỳ điều chỉnh thứ hai trong tháng 3, tiếp nối kỳ điều hành ngày 07/03 mà Petrolimex đã công bố chính thức. Giá bán lẻ xăng dầu hiện hành tại vùng 1 như sau:

• Xăng RON95-III: 25.570 đồng/lít
• Xăng RON95-V: 25.970 đồng/lít
• Xăng E5 RON92-II: 22.500 đồng/lít
• Dầu diesel DO 0,05S-II: 27.020 đồng/lít
• Dầu diesel DO 0,001S-V: 27.220 đồng/lít
• Dầu hỏa 2-K: 26.930 đồng/lít

Để giảm thiểu tác động của giá dầu thế giới tăng cao lên người tiêu dùng, Quỹ Bình ổn giá xăng dầu tiếp tục được sử dụng tích cực: dầu diesel được chi 5.000 đồng/lít, trong khi các mặt hàng xăng RON95, E5, dầu hỏa và dầu mazut đều được chi 4.000 đồng/lít. Đây là mức hỗ trợ đáng kể, giúp giữ giá bán lẻ không bùng phát quá mạnh so với giá cơ sở. Theo dõi cập nhật giá bán lẻ mới nhất tại webgia.tv/xang-dau.

Kỳ điều chỉnh tiếp theo được ấn định vào ngày 21/03/2026. Theo nhận định của các chuyên gia và doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, giá RON95 có thể tăng thêm 600–1.200 đồng/lít, đưa mức giá mới dao động trong vùng 26.170 – 26.770 đồng/lít (vùng 1). Dầu diesel cũng có thể tăng tương đương 500–1.000 đồng/lít.

Thị trường dầu thô thế giới

Tuần 13–19/03/2026 chứng kiến sự bùng nổ chưa từng có của giá dầu thô toàn cầu. Dầu Brent dao động trong khoảng 99,00 – 109,00 USD/thùng, tăng ước tính hơn 7% so với đầu tuần — đây là mức tăng tuần mạnh nhất kể từ đầu năm 2026:

• Thứ Hai–Ba (16–17/03): Brent mở cửa quanh 99–103 USD, tiếp tục hấp thụ thông tin từ cuộc khủng hoảng địa chính trị Mỹ-Iran và tình trạng đóng cửa eo biển Hormuz.
• Thứ Tư 18/03: Brent leo lên đỉnh 108,78 USD/thùng — mức cao nhất trong nhiều tháng — khi lo ngại về gián đoạn nguồn cung dài hạn leo thang; WTI cũng vọt lên vùng 98–99 USD/thùng.
• Thứ Năm 19/03: Sau cú sốc FOMC hawkish đêm 18–19/03, Brent điều chỉnh về 106,10 USD/thùng (+2,87% trong ngày), WTI xuống còn 96,41 USD/thùng (-2,33%). Chênh lệch WTI-Brent duy trì ở mức cao ~9,70 USD/thùng, phản ánh rủi ro vận tải biển qua Hormuz.

Báo cáo tồn kho dầu EIA tuần kết thúc ngày 06/03 cho thấy tồn kho dầu thô Mỹ tăng 3,824 triệu thùng lên mức 443,1 triệu thùng — thấp hơn 2% mức trung bình 5 năm. Trong khi đó, tồn kho xăng giảm 3,7 triệu thùng và tồn kho distillate giảm 1,3 triệu thùng, phản ánh nhu cầu tiêu thụ thực tế vẫn tích cực. Các nhà máy lọc dầu Mỹ hoạt động ở mức 90,8% công suất, khá cao cho giai đoạn này trong năm.

Yếu tố OPEC+ và địa chính trị

Động lực chủ đạo của tuần này là cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz 2026. Ngày 28/02/2026, Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch không kích phối hợp vào Iran (Operation Epic Fury), nhắm vào các cơ sở quân sự, hạt nhân và lãnh đạo nước này. Iran đã phản ứng bằng cách chính thức đóng cửa eo biển Hormuz từ ngày 02/03/2026, khi Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) xác nhận khu vực này không còn an toàn cho tàu thương mại. Đây là động thái có tác động lịch sử: eo biển Hormuz là hành lang vận chuyển của khoảng 20% sản lượng dầu toàn cầu, tương đương gần 17 triệu thùng/ngày.

Trong bối cảnh khủng hoảng, OPEC+ họp khẩn và đồng thuận tăng sản lượng thêm 206.000 thùng/ngày từ tháng 4/2026 — một mức tăng khiêm tốn so với lượng dầu bị gián đoạn qua eo biển. Saudi Arabia và Nga dẫn đầu quyết định này nhằm cố gắng ổn định thị trường, song các chuyên gia cho rằng mức tăng này chưa đủ để bù đắp hoàn toàn sự thiếu hụt. Quyết định sản lượng tiếp theo của OPEC+ dự kiến vào ngày 05/04/2026.

Bên cạnh đó, cú sốc hawkish từ FOMC đêm 18–19/03 — Fed giữ nguyên lãi suất 3,50–3,75% và "dot plot" chỉ dự báo 1 lần cắt giảm trong năm 2026 — đã đẩy chỉ số DXY vọt lên trên 101 điểm. USD mạnh tạo ra áp lực kép với thị trường dầu: về lý thuyết làm giảm nhu cầu từ các nước mua bằng tiền tệ khác, nhưng với tình hình địa chính trị hiện tại, yếu tố nguồn cung vẫn đang lấn át. Các chuyên gia ước tính phần bù rủi ro địa chính trị đang được tích vào giá dầu khoảng 4–10 USD/thùng. Theo dõi diễn biến tỷ giá và tác động đến chi phí nhập khẩu tại webgia.tv/ty-gia.

Tác động đến kinh tế Việt Nam

Với mức giá RON95 hiện tại 25.570 đồng/lít, chi phí nhiên liệu cho hành trình 1.000km đang ở mức: xe máy tiêu thụ 3–4 lít/100km tốn khoảng 766.000 – 1.023.000 đồng; ô tô phổ thông 8–10 lít/100km tốn khoảng 2.046.000 – 2.557.000 đồng. Nếu giá RON95 tăng thêm 1.000 đồng/lít sau kỳ 21/03, chi phí sẽ tăng thêm 10.000–30.000 đồng/1.000km — tức xăng tăng X% trong khi vàng SJC dao động quanh 183 triệu đồng, người tiêu dùng phải đối mặt với nhiều loại áp lực chi tiêu cùng lúc.

Chuỗi tác động kinh tế rõ ràng: xăng dầu tăng → chi phí vận tải tăng → giá hàng hóa và dịch vụ tăng theo. Với tỷ trọng chi phí nhiên liệu chiếm 30–40% trong cơ cấu chi phí vận tải, mỗi 1.000 đồng tăng thêm của xăng dầu có thể cộng thêm 1–2% chi phí logistics, gây áp lực trực tiếp lên CPI tháng 3–4/2026.

Các ngành chịu tác động nặng nhất trong tuần này bao gồm:

• Thủy sản và ngư nghiệp: Dầu diesel DO chiếm 30–50% chi phí khai thác biển. Với DO hiện 27.020 đồng/lít và xu hướng còn tăng, ngư dân miền Trung và miền Nam đang chịu áp lực lớn lên kế hoạch sản xuất.
• Sản xuất và xuất khẩu: Chi phí vận chuyển nguyên liệu đầu vào và thành phẩm tăng ảnh hưởng biên lợi nhuận; đặc biệt ngành dệt may, điện tử sử dụng nhiều vận tải đường bộ và hàng không.
• Nông nghiệp: Chi phí cơ giới hóa và vận chuyển nông sản từ vùng sản xuất đến thị trường tiêu thụ tăng, có thể khiến giá thực phẩm tươi sống biến động.

Đồng USD mạnh vượt 26.325 đồng tại VCB cũng làm tăng chi phí nhập khẩu dầu thô tính theo VND, dù Việt Nam có một phần sản xuất trong nước từ Bạch Hổ, Sư Tử Đen và các mỏ khác. Ngân hàng Nhà nước đang đứng trước bài toán cân bằng giữa kiểm soát tỷ giá và hỗ trợ tăng trưởng trong bối cảnh áp lực lạm phát từ nhiều phía.

Dự báo giá xăng dầu tuần tới

Kỳ điều chỉnh ngày 21/03/2026 là sự kiện trọng tâm của thị trường xăng dầu trong nước tuần tới. Dự báo giá bán lẻ mới:

• RON95-III (vùng 1): tăng 600–1.200 đồng/lít, vùng mới khoảng 26.170 – 26.770 đồng/lít
• E5 RON92-II: tăng tương đương, vùng mới khoảng 23.100 – 23.700 đồng/lít
• Dầu diesel DO: tăng 500–1.000 đồng/lít, vùng mới khoảng 27.520 – 28.020 đồng/lít

Về triển vọng dầu thô thế giới, EIA dự báo Brent sẽ duy trì trên 95 USD/thùng trong ít nhất 2 tháng tới, trước khi giảm dần về dưới 80 USD trong quý III/2026 khi tình hình địa chính trị được kỳ vọng hạ nhiệt. Ba kịch bản chính cần theo dõi:

• Kịch bản tăng (bullish): Xung đột Mỹ-Iran leo thang, eo biển Hormuz tiếp tục phong tỏa → Brent kiểm tra vùng 110–115 USD/thùng, giá xăng trong nước chịu áp lực tăng mạnh hơn ở các kỳ sau 21/03.
• Kịch bản cơ sở: Brent dao động 100–108 USD; kỳ 21/03 tăng trong vùng dự báo; Quỹ Bình ổn tiếp tục được sử dụng để điều tiết.
• Kịch bản giảm (bearish): Đàm phán ngoại giao Mỹ-Iran có tiến triển, eo biển Hormuz mở trở lại + OPEC+ tăng sản lượng đúng cam kết → Brent điều chỉnh về 95–98 USD, giảm áp lực cho các kỳ điều chỉnh tháng 4.

Các sự kiện cần theo dõi sát trong tuần 20–27/03:

• 21/03: Kỳ điều chỉnh giá xăng dầu trong nước — sự kiện trọng tâm.
• Thứ Tư 25/03: Báo cáo tồn kho dầu EIA hàng tuần của Mỹ — thước đo nhu cầu thực tế.
• Diễn biến ngoại giao Mỹ-Iran: Bất kỳ tín hiệu đàm phán nào cũng có thể tạo biến động lớn.
• 05/04: Cuộc họp OPEC+ và quyết định sản lượng tháng 5/2026.